Đầu trang
Bỏ qua đến nội dung chính

Viết báo cáo nghiên cứu: cấu trúc từng chương, cách báo cáo số liệu và văn phong dễ đọc

Hội đồng chấm luận văn đọc hàng chục bản mỗi đợt. Bản nào để họ thấy ngay câu hỏi, cách làm, kết quả và ý nghĩa, với câu văn ngắn và số liệu đủ để kiểm tra, sẽ được đọc kỹ hơn bản dày gấp đôi mà rối.

Báo cáo nghiên cứu là một bài truyền đạt, không phải nơi trình diễn sự "học thuật". Cấu trúc truyền thống gồm tóm tắt, giới thiệu, tổng quan, phương pháp, kết quả, thảo luận, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục; mỗi phần có một việc riêng, và lỗi phổ biến nhất là trộn kết quả với diễn giải. Phần kết quả định lượng cần đủ thông tin để người khác kiểm tra và lặp lại. Văn phong nên đơn giản: mỗi câu một ý, thì động từ nhất quán, ưu tiên thể chủ động.

Bắt đầu đọc

1. Viết suốt quá trình, không phải ở cuối

Saunders và cộng sự (2023, tr. 718) coi việc viết là cách hiệu quả nhất để làm rõ suy nghĩ, nên nó không phải bước cuối cùng của nghiên cứu. Đề cương, ghi chép, nhật ký phản tư, bản nháp tổng quan và chương phương pháp đều là phần viết diễn ra song song với việc thu thập và phân tích dữ liệu (tr. 720). Các tác giả cũng chỉ ra một khó khăn giống người dạy học: càng quen chủ đề, bạn càng khó đặt mình vào vị trí người đọc chưa biết gì, và càng dễ bỏ sót những điều mình tưởng ai cũng hiểu (tr. 719).

Các gợi ý thực hành của nhóm tác giả (tr. 721–723) khá cụ thể:

  • Dành thời gian viết mỗi ngày, dù chỉ 15 đến 30 phút tập trung, để giữ mạch ý tưởng.
  • Viết vào lúc đầu óc tỉnh táo nhất; để việc không cần sáng tạo cho lúc mệt.
  • Lập khung cho từng chương trước khi viết, rồi viết một câu chủ đề cho mỗi đoạn.
  • Kết thúc buổi viết ở cuối một mục, và bắt đầu buổi sau bằng việc đọc lại, sửa phần đã viết.
  • Sao lưu bản hiện tại và các bản cũ mỗi ngày.
  • Nhờ một người bạn đọc và góp ý thẳng thắn trước khi gửi người hướng dẫn.

2. Chọn cách kể cho báo cáo

Mỗi thể loại văn bản đều có quy ước cấu trúc riêng, và cấu trúc bạn chọn sẽ làm nổi bật một số khía cạnh của nghiên cứu. Dẫn theo Yin, Saunders và cộng sự (2023, tr. 724–725) nêu năm cách tiếp cận có thể dùng cho báo cáo.

Bảng 1. Năm cách kể, tóm lược từ Saunders và cộng sự (2023, tr. 724–725).
Cách kểCấu trúc nhấn mạnhPhù hợp với
Tuyến tính phân tíchĐi theo trình tự logic của quá trình nghiên cứuNghiên cứu suy diễn, kiểm định lý thuyết; đây là cấu trúc truyền thống
So sánhPhân tích nhiều bộ dữ liệu, hoặc một bộ dữ liệu theo nhiều góc nhìn, rồi đối chiếuNghiên cứu nhiều trường hợp, nhiều nhóm
Theo thời gianTrình tự sự kiện và bối cảnh dẫn đến quan hệ nhân quảNghiên cứu lịch sử, quá trình thay đổi
Xây dựng lý thuyếtSự hình thành và tinh chỉnh dần các chủ đề, giải thíchNghiên cứu quy nạp, lý thuyết nền
Hồi hộpNêu câu trả lời ngay từ đầu, rồi loại trừ dần các giải thích khácNghiên cứu giải thích có nhiều giả thuyết cạnh tranh

Dù chọn cấu trúc nào, các tác giả đề nghị kiểm tra ba điều: trường có cho phép không, người đọc có theo dõi được không, và nó có cho thấy bạn đã trả lời câu hỏi nghiên cứu thế nào không (tr. 725). Với luận văn định lượng dùng SEM hay hồi quy ở Việt Nam, câu trả lời gần như luôn là cấu trúc tuyến tính truyền thống.

3. Cấu trúc truyền thống, từng chương làm gì

Bảng 2. Chức năng từng phần, tóm lược từ Saunders và cộng sự (2023, tr. 726–736).
PhầnViệc phải làmNguồn
Tóm tắtTrả lời bốn câu: hỏi gì và vì sao quan trọng, làm thế nào, tìm thấy gì, kết luận gìSaunders và cộng sự (2023, tr. 726)
Giới thiệuVấn đề trung tâm, lý do đáng nghiên cứu, câu hỏi, mục đích và mục tiêu; bối cảnh tổ chức nếu cótr. 726
Tổng quan tài liệuĐặt nghiên cứu vào bối cảnh lý thuyết, dẫn trực tiếp đến câu hỏi và giả thuyếttr. 727–728
Phương phápĐủ minh bạch để người đọc đánh giá độ tin cậy và giá trị của kết quảtr. 729–730
Kết quảTrình bày kết quả phân tích, chưa diễn giảitr. 730–732
Thảo luậnDiễn giải kết quả, liên hệ với câu hỏi và lý thuyết, nêu điểm mạnh, hạn chếtr. 732–734
Kết luậnKhông thêm nội dung mới; trả lời câu hỏi, đóng góp, hàm ý và hướng nghiên cứu tiếptr. 734–735
Tài liệu tham khảo, phụ lụcKhớp mọi trích dẫn; phụ lục chỉ chứa thứ "nên biết", như bảng hỏi, phiếu đồng ýtr. 735–736
150–300Số từ thường gặp của một bản tóm tắt tốt (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 726).
≤ 250Giới hạn từ thông thường cho tóm tắt theo APA (2020, mục 2.9, tr. 38).
101Số từ trong một câu ví dụ chứa ít nhất sáu ý mà Saunders và cộng sự (2023, tr. 747) đề nghị tách ra.

Tóm tắt và giới thiệu

Tóm tắt cần ngắn, tự đứng được, phản ánh đúng nội dung, khách quan và dễ đọc (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 726). Lời khuyên đáng chú ý của các tác giả: hãy viết nháp tóm tắt ngay khi bắt đầu viết báo cáo để mạch chuyện rõ trong đầu, rồi sửa lại khi hoàn tất. Hướng dẫn của nhà xuất bản Emerald mà các tác giả dẫn lại nhấn mạnh không phóng đại, không đưa vào điều không có trong bài, và nêu số liệu cụ thể thay vì khái quát chung chung (tr. 727).

Tổng quan tài liệu

Các tác giả không khuyến khích đặt tên chương là "Tổng quan tài liệu" mà nên dùng tiêu đề phản ánh nội dung, và tổng quan có thể chia thành nhiều chương nếu bạn dùng nhiều mảng tài liệu (tr. 728). Chuyên đề về tổng quan tài liệu có phê phán trên trang này trình bày chi tiết cách viết phần này.

Phương pháp

Chương phương pháp phải cho người đọc biết chính xác bạn thu thập dữ liệu thế nào và vì sao, với lựa chọn được biện minh bằng tài liệu phương pháp luận (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 729). Cooper (2020, tr. 31) tóm gọn thành hai câu hỏi: người đọc cần biết gì để đánh giá giá trị của kết luận, và cần biết gì nếu muốn lặp lại nghiên cứu. Tác giả thừa nhận câu hỏi thứ nhất sẽ khiến bạn lo lắng vì phải phơi bày điểm yếu, nhưng câu trả lời vẫn là báo cáo cả những khiếm khuyết đó. Ông ví bài báo như một công thức nấu ăn: thiếu nguyên liệu hay nhiệt độ lò thì không ai làm lại được món đó (tr. 4).

Kết quả và thảo luận: đừng trộn

Saunders và cộng sự (2023, tr. 730) nhận xét nhiều người nhầm lẫn giữa kết quả và thảo luận. Cách tách bạch các tác giả đề xuất là lập bảng hai cột: "điều tôi tìm thấy" (dựa trên phân tích dữ liệu) và "nhận định tôi rút ra từ đó". Cột thứ nhất vào chương kết quả, cột thứ hai vào chương thảo luận và kết luận. Kết quả có thể trình bày theo thứ tự mục tiêu nghiên cứu hoặc theo chủ đề, miễn người đọc nhận ra cách sắp xếp (tr. 731).

Phần thảo luận trả lời câu hỏi "thì sao": kết quả có ý nghĩa gì với lý thuyết, với tổ chức, với thực tiễn (tr. 732). Theo APA (2020, mục 3.8, tr. 89), phần thảo luận nên mở đầu bằng một tuyên bố rõ ràng giả thuyết nào được ủng hộ, giả thuyết nào không, rồi so sánh với kết quả của các nghiên cứu khác. Phần hạn chế cần xét các nguồn thiên lệch, độ chính xác của thang đo, số lượng kiểm định, sự đầy đủ của cỡ mẫu và khả năng khái quát hóa (APA, 2020, tr. 89–90). Saunders và cộng sự (2023, tr. 734) nhắc rằng nêu hạn chế không phải là thú nhận yếu kém mà là sự nhìn nhận trưởng thành về mức độ khái quát được của kết quả.

Kết luận, khuyến nghị và phụ lục

Kết luận không đưa nội dung mới, đi từ cụ thể đến khái quát, trả lời câu hỏi nghiên cứu và chỉ ra đóng góp so với tài liệu đã tổng quan (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 734–735). Khuyến nghị, nói chặt chẽ, nằm ngoài phạm vi câu hỏi "vì sao"; nếu muốn đưa ra khuyến nghị, hãy đặt việc đó vào mục tiêu nghiên cứu ngay từ đầu (tr. 736). Phụ lục không dùng để làm dày báo cáo; thứ gì cần cho việc hiểu thì đưa vào thân bài, còn bảng hỏi, phiếu thông tin và phiếu đồng ý thì luôn có mặt trong phụ lục (tr. 736).

4. Báo cáo kết quả định lượng

APA (2020, mục 3.7, tr. 86) yêu cầu báo cáo mọi kết quả liên quan, kể cả kết quả trái với giả thuyết và kết quả không có ý nghĩa thống kê, và không được giấu kết quả "khó chịu" bằng cách bỏ qua. Với các mô hình như hồi quy đa biến hay SEM, cần nêu chi tiết mô hình đã ước lượng, phần mềm sử dụng, các vấn đề ước lượng (như không hội tụ) và mọi vi phạm giả định có thể ảnh hưởng đến giá trị của kết quả (tr. 88–89).

Về con số cụ thể, APA (2020, mục 6.36, tr. 180) hướng dẫn:

  • Hệ số tương quan, tỷ lệ và các thống kê kiểm định như t, F, khi bình phương: hai chữ số thập phân.
  • Trung bình và độ lệch chuẩn của thang đo số nguyên (như thang Likert): một chữ số thập phân.
  • Giá trị p chính xác với hai hoặc ba chữ số thập phân; giá trị nhỏ hơn .001 ghi là p < .001. Lối ghi p < .05 chỉ nên dùng trong bảng khi cần cho gọn.

APA (2020, mục 3.7, tr. 89) cũng khuyến nghị luôn báo cáo độ lớn tác động kèm khoảng tin cậy, vì giá trị p không cho biết tác động lớn hay nhỏ. Thống kê trong câu văn phải đủ để người đọc hiểu phân tích, ví dụ kiểm định t được ghi kèm bậc tự do, giá trị p, d và khoảng tin cậy 95% (mục 6.43, tr. 183). Nếu đã trình bày thống kê mô tả trong bảng, không lặp lại chúng trong văn bản mà chỉ nêu bảng và nhấn mạnh điểm đáng chú ý (cùng mục).

SEM có chuẩn báo cáo riêng

Bộ chuẩn báo cáo nghiên cứu định lượng của APA (JARS) bản sửa đổi có thêm chuẩn riêng cho mô hình cấu trúc tuyến tính và thống kê Bayes, vì các phân tích này dùng những thiết lập vượt ngoài bảng chuẩn chung (Cooper, 2020, tr. 5). Nếu luận văn dùng AMOS hay SmartPLS, hãy đối chiếu chương phương pháp và kết quả với chuẩn này.

Dấu thập phân trong luận văn tiếng Việt

APA viết theo quy ước tiếng Anh (dấu chấm thập phân, bỏ số 0 trước các đại lượng không vượt quá 1 như p và r). Nhiều trường ở Việt Nam yêu cầu dấu phẩy thập phân. Hãy theo quy định của trường, nhưng dùng một quy ước thống nhất trong toàn bộ văn bản và các bảng xuất từ phần mềm.

Bảng, hình và lời bình

Đừng đẩy các bảng quan trọng vào phụ lục; chúng thường là dữ liệu quan trọng nhất của bạn (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 746). Lời bình trong văn bản phải chỉ ra điểm đáng chú ý của bảng chứ không mô tả lại từng ô, và nên nhắc đến bảng trước khi bảng xuất hiện. Các tác giả, dẫn theo Gastel và Day, cũng khuyên chỉ lập bảng khi cần trình bày dữ liệu lặp lại; nhiều khi vài câu văn truyền đạt tốt hơn (tr. 732).

5. Một mạch chuyện rõ ràng

Một tiêu đề tốt dùng ít từ nhất có thể mà vẫn mô tả đúng nội dung; hãy thử hỏi một đồng nghiệp xem họ đoán báo cáo nói gì chỉ qua tiêu đề (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 744, dẫn theo Gastel và Day). Mạch chuyện, tức luận điểm trung tâm, phải đủ rõ để bạn kể lại cho một người qua đường và họ hiểu. Viết tóm tắt giúp kiểm tra điều này vì bạn buộc phải nói gọn.

Các tác giả gợi ý thêm cách "lập luận ngược" (tr. 744–745): trình bày kết luận cho một người bạn, rồi để họ hỏi dựa vào đâu. Câu trả lời là kết quả; họ hỏi tiếp kết quả từ đâu ra, bạn trả lời bằng phương pháp; họ hỏi vì sao nên tin phương pháp, bạn trả lời bằng thiết kế, câu hỏi và tổng quan tài liệu. Nếu chuỗi này đứt ở đâu, mạch chuyện có vấn đề ở đó.

Dẫn theo Lange và Pfarrer, Saunders và cộng sự (2023, tr. 745) giới thiệu năm khối xây dựng mạch chuyện trong viết học thuật: điểm chung (lĩnh vực đang đứng ở đâu), vướng mắc (vấn đề nảy sinh từ điểm chung đó), mối quan tâm (vì sao vướng mắc ấy quan trọng), hướng xử lý (nghiên cứu tiếp cận vướng mắc thế nào) và đóng góp (hiểu biết được đẩy xa thêm bao nhiêu).

Để người đọc không lạc, hãy chia nội dung bằng hệ thống tiêu đề nhất quán và "mở đầu, khép lại" mỗi chương: vài câu giới thiệu chương sẽ làm gì ở đầu, một đoạn tóm tắt và nối sang chương sau ở cuối (tr. 745–746). Nghe có vẻ lặp, nhưng nó giúp cả người đọc lẫn người viết biết mình đang ở đâu.

6. Văn phong: đơn giản trước, học thuật sau

Saunders và cộng sự (2023, tr. 746), dẫn theo Phillips và Pugh, nhắc rằng viết hay không thay được tư duy kém; viết càng rõ thì lỗi tư duy càng lộ. Nhưng viết kém có thể làm hỏng một ý tưởng tốt. Các tác giả kể chuyện một sinh viên viết rằng chiến lược quảng cáo "được đặc trưng bởi các yếu tố tương hợp với kết quả phân tích lối sống của thị trường mục tiêu". Câu này có thể viết lại thành "chiến lược phù hợp với lối sống của những người mà nó nhắm tới". Sinh viên đồng ý câu mới ngắn và rõ hơn, nhưng phản đối rằng nó "kém học thuật" (tr. 747). Quan điểm của nhóm tác giả là sự rõ ràng quan trọng hơn vẻ học thuật.

Mỗi câu một ý

Nguồn gây khó hiểu phổ biến là câu quá dài. Quy tắc đơn giản: mỗi câu một ý; đọc to lên, nếu hết hơi trước khi hết câu thì câu quá dài (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 747). Ví dụ của các tác giả là một câu 101 từ chứa ít nhất sáu ý, được viết lại thành năm câu ngắn với khoảng một nửa số từ mà không mất ý nào. Dấu hiệu nhận biết là những câu bắt đầu bằng mệnh đề phụ dài; ý tưởng hay bị chôn trong đó.

Thuật ngữ, biệt ngữ và trích dẫn

Thuật ngữ chuyên môn đúng chỗ thì không tránh được, và nên có bảng giải thích thuật ngữ trong phụ lục; còn biệt ngữ sáo rỗng thì nên bỏ (tr. 748). Trích dẫn nguyên văn từ tài liệu nên dùng ít: một bản nháp chỉ gồm các đoạn trích nối với nhau bằng vài câu cho thấy rất ít về hiểu biết của người viết, và làm mạch lập luận rời rạc. Tốt hơn là diễn đạt ý người khác bằng lời của mình (tr. 748).

Ngôi, thì và thể

Quy ước viết khách quan, thì quá khứ, thể bị động nay đã lỏng hơn và phần nhiều là lựa chọn văn phong (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 749). Nghiên cứu theo hướng thực chứng thường hợp với lối viết khách quan; khi người nghiên cứu là một phần của quá trình nghiên cứu, ngôi thứ nhất hợp lý hơn. APA (2020, mục 4.13, tr. 118) cho phép cả hai thể nhưng nhận xét nhiều người lạm dụng thể bị động; nên dùng thể chủ động khi cần biết ai thực hiện hành động, và dùng bị động khi muốn nhấn vào đối tượng chịu tác động.

Bảng 3. Thì động từ theo APA (2020, mục 4.12, tr. 117–118); cột tiếng Việt do tác giả bài viết soạn. Saunders và cộng sự (2023, tr. 749), dẫn theo Gastel và Day, đưa ra quy ước gần tương tự.
PhầnThì khuyến nghịCách diễn đạt tương ứng trong tiếng Việt
Tổng quan, khi nói về nghiên cứu của người khácQuá khứ; hiện tại hoàn thành cho xu hướng kéo dài"Nguyễn (2021) đã chỉ ra...", "nhiều nghiên cứu đã dùng..."
Phương phápQuá khứ"Người tham gia đã hoàn thành bảng hỏi..."
Kết quảQuá khứ"Giả thuyết H1 được ủng hộ", "điểm trung bình tăng"
Thảo luận ý nghĩaHiện tại"Kết quả cho thấy..."
Kết luận, hạn chế, hướng tiếp theoHiện tại"Nghiên cứu này có một số hạn chế..."

Tiếng Việt không chia thì như tiếng Anh, nhưng nguyên tắc vẫn áp dụng được qua các từ "đã", "đang" và cách đặt câu. Điều quan trọng là không đổi qua đổi lại giữa các đoạn liền nhau, vì sự thay đổi đột ngột làm người đọc bối rối (APA, 2020, mục 4.12, tr. 117).

Ngôn ngữ không thiên lệch, bảo mật và sửa nhiều vòng

Tránh ngôn ngữ mặc định giới tính của một nhóm người, như gọi mọi nhà quản lý là "ông" (Saunders và cộng sự, 2023, tr. 749–750). Nếu đã cam kết không tiết lộ danh tính, hãy dùng tên giả cho tổ chức và không nêu tên cá nhân (tr. 750). Cuối cùng, báo cáo nghiên cứu sẽ được đọc bởi nhiều người hơn một giảng viên, nên cần sửa qua nhiều bản nháp, để vài ngày giữa các vòng sửa, và luôn hỏi "làm sao cho người đọc dễ hơn" (tr. 750).

7. Tiêu chí chấm và thuyết trình bảo vệ

Saunders và cộng sự (2023, tr. 751) dùng thang phân loại mục tiêu giáo dục của Bloom để giải thích báo cáo cần đạt mức nào. Ở mức thấp là hiểu biết và lĩnh hội chủ đề. Ở mức giữa là vận dụng (thể hiện chủ yếu ở chương phương pháp) và phân tích (bóc tách dữ liệu, làm rõ quan hệ giữa các thành phần). Ở mức cao là tổng hợp, tức ghép các yếu tố thành một kết luận mới, thể hiện qua mạch chuyện và kết luận; và đánh giá, thể hiện trong tổng quan tài liệu và trong nhận thức về hạn chế của chính nghiên cứu. Ngoài ra, báo cáo phải đúng định dạng, không vượt giới hạn số trang hay số từ và có đủ các phần bắt buộc.

Câu hỏi tổng kết các tác giả hay dùng với sinh viên: bạn có tự hào nếu báo cáo được đặt trong thư viện trường ngay lúc này không (tr. 751–752)? Nếu câu trả lời là "chưa", còn việc phải làm. Nhưng cũng phải nộp đúng hạn, nên đừng mài giũa mãi một phần mà bỏ dở tổng thể.

Về thuyết trình, các tác giả mở đầu bằng câu châm ngôn quen thuộc của giới đào tạo: không chuẩn bị là chuẩn bị để thất bại (tr. 753). Cần biết trước hình thức trực tiếp hay trực tuyến, thời lượng trình bày và hỏi đáp, thành phần hội đồng. Mục tiêu tối thiểu là một thời gian sau, người chấm vẫn nhớ rõ mạch chuyện chính của bạn.

8. Mẫu, lỗi thường gặp và checklist

Ma trận tách kết quả và nhận định

Bảng 4. Mẫu ma trận, phỏng theo ý tưởng trong Saunders và cộng sự (2023, tr. 730).
Câu hỏi nghiên cứuChương kết quả: tôi tìm thấy gìChương thảo luận và kết luận: tôi nhận định gì
[Câu hỏi 1][Số liệu, hệ số, kết quả kiểm định][Ý nghĩa, so sánh với nghiên cứu trước, hàm ý]
[Câu hỏi 2][...][...]

Đoạn mẫu báo cáo một kết quả hồi quy

Bảng [số] trình bày kết quả ước lượng mô hình [tên mô hình] trên [n] quan sát bằng [phần mềm, phiên bản]. Các giả định về [phân phối phần dư, đa cộng tuyến, phương sai thay đổi] được kiểm tra và [đạt/không đạt; cách xử lý]. [Biến A] có tác động cùng chiều đến [biến B], β = [giá trị], t([bậc tự do]) = [giá trị], p = [giá trị chính xác], 95% CI [[cận dưới], [cận trên]]; giả thuyết H[số] được ủng hộ. Ngược lại, [biến C] không có tác động có ý nghĩa thống kê, β = [giá trị], p = [giá trị]; giả thuyết H[số] không được ủng hộ. Mô hình giải thích [R²]% biến thiên của [biến B].

Lỗi thường gặp

Bảng 5. Lỗi thường gặp, tổng hợp từ các nguyên tắc trong Saunders và cộng sự (2023) và APA (2020).
Cách viết yếuVì sao chưa ổnNên viết
Bàn luận và so sánh với nghiên cứu khác ngay trong chương kết quảTrộn kết quả với nhận địnhChương kết quả chỉ nêu điều tìm thấy; diễn giải để sang chương thảo luận
Chỉ báo cáo giả thuyết được ủng hộChe giấu kết quả bằng cách bỏ quaBáo cáo mọi kết quả liên quan, kể cả không có ý nghĩa thống kê
"p < .05" cho mọi kết quả, không có độ lớn tác độngNgười đọc không biết tác động lớn hay nhỏGiá trị p chính xác, hệ số kèm khoảng tin cậy
Bảng kết quả chính nằm trong phụ lụcĐó là dữ liệu quan trọng nhấtĐưa vào thân bài, kèm lời bình chỉ ra điểm đáng chú ý
Câu dài năm, sáu dòng với nhiều mệnh đề phụÝ chính bị chônMỗi câu một ý; đọc to để kiểm tra
Kết luận giới thiệu một phân tích mớiKết luận không đưa nội dung mớiĐưa phân tích về chương kết quả, kết luận chỉ tổng hợp
Phần hạn chế viết như lời xin lỗi chung chungKhông giúp đánh giá mức khái quátNêu cụ thể nguồn thiên lệch, thang đo, cỡ mẫu và phạm vi khái quát

Checklist cho mỗi bản nháp

Rút gọn từ danh sách kiểm tra của Saunders và cộng sự (2023, tr. 751):

  • Cấu trúc rõ, mạch chuyện rõ; tiêu đề phản ánh đúng nội dung.
  • Tóm tắt phản ánh toàn bộ báo cáo; phần giới thiệu nêu rõ câu hỏi và mục tiêu.
  • Tổng quan tài liệu dẫn dắt cho các phần sau; phương pháp được giải thích rõ.
  • Kết quả và kết luận được tách bạch ở các chương tương ứng.
  • Mỗi chương có đoạn mở đầu và đoạn tóm tắt; văn bản được chia bằng tiêu đề phù hợp.
  • Câu văn rõ, đơn giản; đã loại biệt ngữ và trích dẫn không cần thiết; đã soát chính tả, ngữ pháp.
  • Tài liệu tham khảo đầy đủ và đúng định dạng; không có thứ nên nằm ở phụ lục mà đang ở thân bài, hoặc ngược lại.
  • Định dạng đúng yêu cầu của trường, và bạn sẵn lòng để báo cáo được đặt trong thư viện như hiện tại.

Kết luận

Phần lớn luận văn bị yêu cầu sửa không phải vì phân tích sai mà vì người đọc không theo được: kết quả lẫn với bình luận, số liệu thiếu thông tin để kiểm tra, câu văn dài đến mức ý chính biến mất. Những lỗi này đều sửa được trước khi nộp.

Chín chuyên đề trong loạt bài này đi từ câu hỏi nghiên cứu đến bản báo cáo cuối cùng. Báo cáo là nơi mọi quyết định trước đó được trình bày lại cho người khác đánh giá, nên càng ghi chép kỹ từ đầu, bước viết cuối càng nhẹ.

Tài liệu tham khảo

Nguồn chính

  • Saunders, M. N. K., Lewis, P., & Thornhill, A. (2023). Research methods for business students (9th ed.). Pearson.Pearson

Nguồn về chuẩn trình bày

  • American Psychological Association. (2020). Publication manual of the American Psychological Association (7th ed.). https://doi.org/10.1037/0000165-000
  • Cooper, H. (2020). Reporting quantitative research in psychology: How to meet APA Style Journal Article Reporting Standards (2nd ed.). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000178-000

Nội dung từ các sách được diễn giải bằng lời của tác giả bài viết, kèm số trang (và số mục với sách hướng dẫn APA) để người đọc đối chiếu bản gốc; tác giả được các sách này dẫn lại được ghi "dẫn theo". Cột tiếng Việt trong Bảng 3, đoạn mẫu báo cáo hồi quy và lưu ý về dấu thập phân do tác giả bài viết soạn.