Quy trình PRISMA 2020: từ câu hỏi nghiên cứu đến sơ đồ dòng chảy có thể kiểm tra
PRISMA 2020 giúp tác giả báo cáo một tổng quan hệ thống minh bạch, nhưng checklist và sơ đồ dòng chảy không thể thay thế protocol, chiến lược tìm kiếm, quyết định sàng lọc hay phương pháp tổng hợp.
PRISMA 2020 là hướng dẫn báo cáo, không phải phương pháp tiến hành tổng quan. Một báo cáo có thể kiểm tra phải cho phép truy ngược từng con số trong sơ đồ về tệp tìm kiếm, nhật ký loại trùng, quyết định sàng lọc, lý do loại toàn văn và bảng liên kết giữa report với study.
1. PRISMA 2020 dùng để làm gì?
PRISMA là viết tắt của Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses. Phiên bản 2020 quy định những thông tin tối thiểu cần báo cáo về lý do thực hiện tổng quan, phương pháp đã dùng và kết quả thu được. Bộ tài liệu cốt lõi gồm checklist 27 mục, expanded checklist, checklist cho tóm tắt và các mẫu sơ đồ dòng chảy (Page, McKenzie, và cộng sự, 2021).
Từ reporting cần được đọc đúng. PRISMA giúp người đọc đánh giá tính đầy đủ và minh bạch của báo cáo. Hướng dẫn này không tự xác định cơ sở dữ liệu cần tìm, công cụ đánh giá nguy cơ sai lệch hoặc mô hình tổng hợp phù hợp. Những quyết định đó thuộc về phương pháp của từng tổng quan và phải được giải thích bằng protocol cùng tài liệu phương pháp chuyên biệt (Page, Moher, và cộng sự, 2021).
| Thành phần | Phạm vi | Căn cứ |
|---|---|---|
| Checklist PRISMA 2020 | 27 mục bao phủ báo cáo tổng quan hệ thống | Page, McKenzie, và cộng sự (2021) |
| Flow diagram | 4 mẫu theo loại tổng quan và nguồn nhận diện | PRISMA (n.d.-b) |
| PRISMA-S | 16 mục về báo cáo tìm kiếm tài liệu | Rethlefsen và cộng sự (2021) |
Cách diễn đạt chính xác là tổng quan được tiến hành theo protocol đã xác định trước và được báo cáo theo PRISMA 2020. Phần phương pháp vẫn phải mô tả câu hỏi, tiêu chí đủ điều kiện, nguồn tìm kiếm, sàng lọc, trích xuất, đánh giá nguy cơ sai lệch và cách tổng hợp.
2. Chọn checklist và phần mở rộng phù hợp
PRISMA 2020 chủ yếu hướng dẫn báo cáo các tổng quan hệ thống đánh giá hiệu quả can thiệp. Tác giả vẫn có thể áp dụng cho những loại tổng quan hệ thống khác, nhưng phải kiểm tra phần mở rộng tương ứng. Trang PRISMA khuyến nghị dùng hướng dẫn chính cùng phần mở rộng phù hợp với thiết kế và loại bằng chứng (PRISMA, n.d.-c; Page, Moher, và cộng sự, 2021).
Meta-analysis không phải điều kiện bắt buộc của systematic review. Khi không gộp thống kê, tác giả vẫn phải mô tả cách nhóm study, phương pháp tổng hợp và kết quả của từng synthesis đủ chi tiết để người đọc kiểm tra logic kết luận (Page, Moher, và cộng sự, 2021).
| Sản phẩm | Hướng dẫn | Điểm cần tránh |
|---|---|---|
| Tổng quan hệ thống | PRISMA 2020 và expanded checklist | Chỉ nộp sơ đồ mà bỏ checklist |
| Protocol | PRISMA-P | Viết protocol sau khi đã biết kết quả |
| Chiến lược tìm kiếm | PRISMA-S cùng PRISMA 2020 | Chỉ ghi các từ khóa rời rạc |
| Scoping review | PRISMA-ScR | Gọi mọi tổng quan mô tả là systematic review |
| Chẩn đoán, IPD, harms hoặc network meta-analysis | PRISMA 2020 cùng phần mở rộng tương ứng | Bỏ các yêu cầu riêng của loại bằng chứng |
3. Khóa câu hỏi, tiêu chí và protocol
Protocol ghi lại lý do, mục tiêu và phương pháp dự kiến trước khi nhóm nghiên cứu biết đầy đủ kết quả của các study đủ điều kiện. PRISMA-P cung cấp checklist 17 mục để báo cáo protocol của tổng quan hệ thống và meta-analysis (Moher và cộng sự, 2015). Bài giải thích đi kèm làm rõ căn cứ và yêu cầu báo cáo cho từng mục (Shamseer và cộng sự, 2015).
Với tổng quan can thiệp, PICO giúp xác định population, intervention, comparator và outcome. Population, intervention và comparator thường tạo nền cho tiêu chí đủ điều kiện; outcome cần được định nghĩa trước nhưng không phải lúc nào cũng là điều kiện loại study. Việc loại một study vì không báo cáo outcome khác với việc loại vì study không đo outcome đó (McKenzie và cộng sự, 2024; Page, Moher, và cộng sự, 2021).
Các lĩnh vực khác có thể cần khung câu hỏi riêng. Khung được chọn phải phù hợp với loại câu hỏi và chuyển được thành quy tắc include hoặc exclude. Một tiêu chí tốt phải đủ rõ để hai reviewer áp dụng nhất quán trên cùng một report.
| Thành phần | Quyết định trước | Hồ sơ cần lưu |
|---|---|---|
| Câu hỏi | Đối tượng, hiện tượng hoặc can thiệp, outcome và bối cảnh | Phiên bản câu hỏi và ngày phê duyệt |
| Tiêu chí | Thiết kế, thời gian, ngôn ngữ và trạng thái công bố | Từ điển tiêu chí cùng ví dụ biên |
| Nguồn | Cơ sở dữ liệu, registers, website và tìm trích dẫn | Nền tảng, phạm vi và ngày tìm |
| Sàng lọc | Số reviewer, mức độc lập và xử lý bất đồng | Biểu mẫu và nhật ký xung đột |
| Tổng hợp | Biến cần lấy, nguy cơ sai lệch và phương pháp phân tích | Biểu mẫu trích xuất và codebook |
Thay đổi protocol không mặc nhiên làm tổng quan kém tin cậy. Rủi ro xuất hiện khi thay đổi không được khai báo hoặc được quyết định sau khi đã thấy kết quả. Nhật ký cần ghi nội dung, ngày, lý do và tác động của mỗi amendment; báo cáo cuối phải phân biệt phương pháp dự kiến với phương pháp đã thực hiện.
4. Thiết kế tìm kiếm có thể tái lập
Chiến lược tìm kiếm phải ghi cả tên cơ sở dữ liệu và nền tảng truy cập, ngày chạy, phạm vi thời gian, chuỗi truy vấn nguyên văn, giới hạn, bộ lọc và phương pháp tìm bổ sung. MEDLINE qua PubMed và MEDLINE qua Ovid không phải hai mô tả tương đương vì cú pháp, trường tìm và cách ánh xạ thuật ngữ khác nhau. PRISMA-S gồm 16 mục nhằm giúp người khác đánh giá và tái lập phép tìm đã báo cáo (Rethlefsen và cộng sự, 2021).
Lập ma trận khái niệm
Ghi từ đồng nghĩa, biến thể chính tả và thuật ngữ kiểm soát cho từng khái niệm.
Xây chuỗi gốc
Dùng OR trong một khái niệm và AND giữa các khái niệm. Kiểm tra chuỗi bằng tập bài đã biết.
Chuyển cú pháp
Điều chỉnh trường tìm, cắt từ, dấu ngoặc kép và toán tử gần nhau cho từng nền tảng.
Chạy và đóng dấu thời gian
Lưu ngày chạy, số kết quả, định dạng xuất, tên tệp và chuỗi nguyên văn. Nếu cập nhật phép tìm, giữ từng phiên bản thay vì ghi đè.
Tìm bổ sung
Quy định cách backward citation, forward citation, tra website hoặc liên hệ chuyên gia.
Cập nhật trước khi nộp
Ghi cách cập nhật và ghép đợt kết quả mới vào workflow.
Mẫu báo cáo tiếng Việt
Nhóm nghiên cứu tìm kiếm [tên cơ sở dữ liệu] qua [nền tảng] từ [mốc bắt đầu, nếu có] đến [ngày tìm cuối]. Chiến lược kết hợp thuật ngữ kiểm soát và từ tự do cho [các khái niệm]. Chuỗi truy vấn nguyên văn, bộ lọc và số record của từng nguồn được trình bày tại Phụ lục [X]. Nhóm thực hiện thêm [tìm trích dẫn/tra cứu website/liên hệ chuyên gia] vào ngày [ ]. Mọi giới hạn về ngôn ngữ, thời gian hoặc loại tài liệu được áp dụng vì [lý do].
5. Quản lý record và loại trùng
Mỗi lần xuất từ một nguồn nên được giữ như một lô riêng trước khi gộp. Tệp lô cần có mã nguồn, ngày tìm, số record và các trường nhận dạng. Cách tổ chức này cho phép kiểm tra số liệu đầu vào của từng nhánh trong sơ đồ.
Loại trùng không nên là thao tác hộp đen. Báo cáo cần nêu công cụ, phiên bản, trường so khớp và bước kiểm tra thủ công. Thiếu DOI không chứng minh hai record là khác nhau; ngược lại, tiêu đề gần giống cũng chưa đủ để kết luận là trùng. Quyết định thường phải dựa trên tổ hợp tiêu đề, tác giả, năm, nguồn công bố, số trang và mã nhận dạng (Rethlefsen và cộng sự, 2021).
| Trường | Ví dụ | Mục đích |
|---|---|---|
| batch_id | SCOPUS_2026-10-20 | Truy về nguồn và lần xuất |
| record_id | Mã nội bộ duy nhất | Liên kết các vòng xử lý |
| duplicate_of | Mã record được giữ | Kiểm toán quyết định loại trùng |
| decision_timestamp | Ngày giờ và reviewer | Quản lý phiên bản quyết định |
Số record đưa vào sàng lọc bằng tổng record nhận diện trừ record trùng và record bị loại trước sàng lọc. Mọi số hạng phải truy được về bảng quản lý, không điền lại bằng trí nhớ khi hoàn thành bài.
6. Sàng lọc và ghi lý do loại
PRISMA 2020 yêu cầu báo cáo số người sàng lọc mỗi record và mỗi report, họ có làm độc lập hay không, cách giải quyết bất đồng và vai trò của công cụ tự động (Page, McKenzie, và cộng sự, 2021). Hướng dẫn không mặc định rằng mọi dự án đều dùng đúng một mô hình nhân sự; báo cáo phải nói rõ mô hình thực tế để người đọc đánh giá nguy cơ bỏ sót hoặc phân loại sai (Page, Moher, và cộng sự, 2021).
Pilot tiêu chí
Các reviewer áp dụng tiêu chí trên cùng một tập nhỏ, so sánh quyết định và sửa các điểm mơ hồ trước khi sàng lọc toàn bộ.
Sàng lọc record
Lưu include, exclude hoặc uncertain cho từng record và giữ lịch sử thay đổi.
Truy xuất toàn văn
Tách report không lấy được khỏi report đã lấy nhưng không đủ điều kiện.
Đánh giá toàn văn
Mỗi report bị loại có một lý do chính theo danh mục đã định nghĩa.
Giải quyết bất đồng
Ghi quyết định cuối, nội dung xung đột và quy tắc được bổ sung.
Dùng nhãn tương ứng với tiêu chí đã định, chẳng hạn sai population, sai intervention hoặc exposure, sai thiết kế hay sai bối cảnh. Cần phân biệt report không đo outcome quan tâm với report có đo nhưng không công bố kết quả.
7. Phân biệt record, report và study
Record là tiêu đề, tóm tắt hoặc mục nhập của một report được lập chỉ mục trong cơ sở dữ liệu hay website. Report là tài liệu cung cấp thông tin về một study, chẳng hạn bài báo, preprint, luận án hoặc hồ sơ đăng ký. Study là nghiên cứu thực tế tạo dữ liệu. Một study có thể có nhiều report, và một report có thể xuất hiện dưới nhiều record trùng nhau (Page, Moher, và cộng sự, 2021).
| Đơn vị | Ví dụ | Điểm dễ sai |
|---|---|---|
| Record | Một dòng trong Scopus | Cùng report xuất hiện ở nhiều nguồn |
| Report | Bài tạp chí, preprint hoặc luận án | Nhiều report mô tả cùng study |
| Study | Một nghiên cứu hoặc bộ dữ liệu gốc | Đếm report như study làm phóng đại lượng bằng chứng |
Dùng study_id và report_id. Liên kết các report dùng cùng mẫu, cùng mã thử nghiệm hoặc cùng đợt thu thập trước khi trích xuất và đếm số study.
8. Trích xuất, nguy cơ sai lệch và tổng hợp
PRISMA không kết thúc ở bước included. Báo cáo phải mô tả số người thu thập dữ liệu từ mỗi report, họ có làm độc lập hay không, cách xác nhận thông tin với tác giả nghiên cứu, biến được tìm, công cụ đánh giá nguy cơ sai lệch và phương pháp tổng hợp (Page, Moher, và cộng sự, 2021).
Biểu mẫu trích xuất nên được pilot trước khi áp dụng cho toàn bộ study. Mỗi trường cần định nghĩa kiểu dữ liệu, đơn vị, thời điểm đo và report nguồn. Khi có nhiều kết quả phù hợp cho cùng một outcome, quy tắc chọn kết quả phải được xác định trước. Nếu một giá trị được suy ra hoặc tính lại, cần lưu công thức, dữ liệu đầu vào và người thực hiện.
Mỗi synthesis phải nêu study nào đủ điều kiện tham gia và vì sao chúng được nhóm cùng nhau. Nếu thực hiện meta-analysis, báo cáo cần trình bày ước lượng gộp, độ chính xác và thước đo không đồng nhất phù hợp. Nếu không gộp thống kê, tác giả vẫn phải mô tả phương pháp tổng hợp và tránh diễn giải dựa đơn thuần trên số lượng kết quả có ý nghĩa thống kê (Page, Moher, và cộng sự, 2021).
| Khối | Nội dung | Kiểm soát |
|---|---|---|
| Đặc điểm study | Thiết kế, bối cảnh, mẫu và thời gian | Codebook và giá trị cho phép |
| Outcome hoặc chủ đề | Định nghĩa, công cụ đo và số liệu | Liên kết trang nguồn |
| Nguy cơ sai lệch | Miền đánh giá, phán đoán và lý do | Công cụ phù hợp với thiết kế |
| Synthesis | Study thuộc nhóm nào và dữ liệu nào được dùng | Truy từ kết quả về report nguồn |
Sơ đồ xác nhận đường đi của tài liệu. Nó không chứng minh nguy cơ sai lệch thấp, dữ liệu trích xuất đúng hoặc kết luận tổng hợp hợp lý.
9. Lập sơ đồ và kiểm tra số học
Sơ đồ mô tả số record nhận diện, số bị loại trước sàng lọc, số record sàng lọc, số report cần truy xuất, số report không lấy được, số report bị loại theo lý do và số study cùng report được đưa vào. Trang PRISMA cung cấp bốn mẫu tương ứng với tổng quan mới hoặc cập nhật và việc có hay không có nguồn nhận diện ngoài cơ sở dữ liệu và registers (PRISMA, n.d.-b).
Ví dụ dưới đây là tình huống giả định dùng để minh họa phép đối chiếu. Các con số không phải kết quả của một tổng quan thực tế.
| Bước | Số giả định | Phép đối chiếu |
|---|---|---|
| Records từ cơ sở dữ liệu | 1.248 | Tổng các tệp xuất |
| Records từ nguồn khác | 32 | Nhật ký tìm bổ sung |
| Records trùng | 286 | 1.248 + 32 - 286 = 994 |
| Records bị loại ở tiêu đề và tóm tắt | 812 | 994 - 812 = 182 reports cần lấy |
| Reports không lấy được | 9 | 182 - 9 = 173 reports được đánh giá |
| Reports bị loại ở toàn văn | 134 | Tổng các lý do phải bằng 134 |
| Reports được đưa vào | 39 | 173 - 134 = 39 |
| Studies được đưa vào | 34 | 39 reports liên kết với 34 study_id |
Chọn mẫu PRISMA 2020 theo hai quyết định: đây là tổng quan mới hay cập nhật, và việc nhận diện có dùng nguồn khác ngoài databases và registers hay không. Không tự vẽ một sơ đồ rút gọn làm mất các trạng thái reports not retrieved hoặc reports excluded.
10. Hoàn thiện báo cáo và bộ hồ sơ bàn giao
Checklist nên được đối chiếu trong khi viết, không chờ đến lúc nộp bài mới kiểm tra. Với mỗi mục, ghi số trang hoặc phần chứa thông tin. Nếu một mục không áp dụng, nêu lý do. Checklist 27 mục và expanded checklist được cung cấp trên trang chính thức của PRISMA (PRISMA, n.d.-a). Bài Explanation and Elaboration nên được đọc cùng checklist vì tài liệu này giải thích căn cứ, thành phần thiết yếu và ví dụ báo cáo cho từng mục (Page, Moher, và cộng sự, 2021).
| Tệp | Nội dung | Vai trò |
|---|---|---|
| protocol | Kế hoạch và amendments | Phân biệt dự kiến với hậu nghiệm |
| search-log | Nguồn, chuỗi, ngày và số kết quả | Tái lập tìm kiếm |
| records-master | Record, nguồn và loại trùng | Đối chiếu identification |
| screening-log | Quyết định của reviewer | Đối chiếu screening |
| full-text-exclusions | Report bị loại và lý do | Điền nhánh exclusion |
| study-report-map | Liên kết report_id và study_id | Đếm study chính xác |
| PRISMA-checklist | Vị trí báo cáo từng mục | Kiểm tra tính đầy đủ |
Mẫu báo cáo tiếng Việt
Tổng quan hệ thống được báo cáo theo PRISMA 2020 (Page, McKenzie, và cộng sự, 2021). Protocol được [đăng ký/lưu trữ] tại [nền tảng, mã hoặc URL] ngày [ ]. Nhóm tìm kiếm [tên cơ sở dữ liệu và nền tảng] đến ngày [ ]; chuỗi tìm nguyên văn nằm tại Phụ lục [X]. Sau khi loại [n] record trùng và [n] record trước sàng lọc, [n] record được đánh giá ở tiêu đề và tóm tắt. [Số] reviewer sàng lọc [độc lập/không độc lập], bất đồng được giải quyết bằng [quy trình]. Nhóm đánh giá toàn văn [n] report, loại [n] report theo các lý do đã định và đưa [n] study tương ứng với [n] report vào tổng quan.
11. Các lỗi thường gặp
| Cách làm yếu | Vấn đề | Cách sửa |
|---|---|---|
| Nghiên cứu sử dụng phương pháp PRISMA | PRISMA không mô tả toàn bộ conduct | Mô tả protocol, tìm kiếm, sàng lọc, trích xuất và tổng hợp |
| Chỉ vẽ sơ đồ | Sơ đồ không bao phủ 27 mục | Đối chiếu checklist và ghi số trang |
| Không lưu chuỗi truy vấn | Không thể tái lập phép tìm | Lưu chuỗi, ngày, nền tảng, bộ lọc và số kết quả |
| Đếm bài báo như study | Một study có thể có nhiều report | Lập study_id và report_id |
| Gộp không lấy được với không đủ điều kiện | Hai trạng thái thuộc hai bước khác nhau | Lưu riêng retrieval_status và full_text_decision |
| Lý do loại là không liên quan | Không chỉ ra tiêu chí thất bại | Dùng danh mục lý do cụ thể |
| Tạo số ở cuối dự án | Dễ sai số học và mất dấu vết | Sinh số từ bảng records và screening |
| Không báo AI hoặc tự động hóa | Không rõ record nào bị ảnh hưởng | Nêu công cụ, phiên bản, vai trò và bước xác nhận của con người |
12. Bảng kiểm trước khi nộp
- Protocol, nơi đăng ký và mọi amendment đã được báo cáo.
- Tiêu chí đủ điều kiện đủ rõ để áp dụng lặp lại.
- Mỗi nguồn có tên nền tảng và ngày tìm cuối.
- Chuỗi truy vấn nguyên văn có trong phụ lục.
- Quy trình loại trùng có công cụ, phiên bản, trường so khớp và bước kiểm tra.
- Số reviewer, mức độc lập và cách giải quyết bất đồng đã được nêu.
- Reports không lấy được đã tách khỏi reports bị loại sau khi đọc toàn văn.
- Mỗi report bị loại ở toàn văn có một lý do chính.
- Record, report và study đã được đếm đúng đơn vị.
- Số trong sơ đồ khớp bảng quyết định và các phép trừ.
- Phương pháp trích xuất, đánh giá nguy cơ sai lệch và tổng hợp đủ để kiểm tra.
- Việc dùng AI hoặc tự động hóa đã được mô tả cùng bước xác nhận của con người.
- Checklist có số trang hoặc vị trí cho từng mục.
- Mẫu sơ đồ đúng với loại tổng quan và nguồn tìm.
Kết luận
Quy trình PRISMA đáng tin không bắt đầu bằng việc điền số vào một mẫu sơ đồ. Nó bắt đầu bằng protocol, tiêu chí đủ điều kiện có thể vận hành và chiến lược tìm kiếm được lưu nguyên văn. Các bảng quản lý record, report và study tạo ra con số cho sơ đồ, đồng thời giữ dấu vết của từng quyết định.
Checklist và sơ đồ dòng chảy là lớp báo cáo của một quy trình đã được ghi chép. Khi mỗi ô truy được về dữ liệu nguồn và mỗi thay đổi so với protocol được giải thích, người đọc có cơ sở để đánh giá phạm vi tìm kiếm, quy trình lựa chọn study và độ đầy đủ của báo cáo.
Tài liệu tham khảo
- Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., ... Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
- Page, M. J., Moher, D., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. C., Mulrow, C. D., Shamseer, L., Tetzlaff, J. M., Akl, E. A., Brennan, S. E., Chou, R., Glanville, J., Grimshaw, J. M., Hróbjartsson, A., Lalu, M. M., Li, T., Loder, E. W., Mayo-Wilson, E., McDonald, S., ... McKenzie, J. E. (2021). PRISMA 2020 explanation and elaboration: Updated guidance and exemplars for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n160. https://doi.org/10.1136/bmj.n160
- PRISMA. (n.d.-a). PRISMA 2020 checklist. https://www.prisma-statement.org/prisma-2020-checklist
- PRISMA. (n.d.-b). PRISMA 2020 flow diagram. https://www.prisma-statement.org/prisma-2020-flow-diagram
- PRISMA. (n.d.-c). PRISMA extensions. https://www.prisma-statement.org/extensions
- McKenzie, J. E., Brennan, S. E., Ryan, R. E., Thomson, H. J., Johnston, R. V., & Thomas, J. (2024). Chapter 3: Defining the criteria for including studies and how they will be grouped for the synthesis. In J. P. T. Higgins, J. Thomas, J. Chandler, M. Cumpston, T. Li, M. J. Page, & V. A. Welch (Eds.), Cochrane handbook for systematic reviews of interventions (Version 6.5). Cochrane. https://training.cochrane.org/handbook/current/chapter-03
- Moher, D., Shamseer, L., Clarke, M., Ghersi, D., Liberati, A., Petticrew, M., Shekelle, P., Stewart, L. A., & PRISMA-P Group. (2015). Preferred reporting items for systematic review and meta-analysis protocols (PRISMA-P) 2015 statement. Systematic Reviews, 4, 1. https://doi.org/10.1186/2046-4053-4-1
- Rethlefsen, M. L., Kirtley, S., Waffenschmidt, S., Ayala, A. P., Moher, D., Page, M. J., Koffel, J. B., & PRISMA-S Group. (2021). PRISMA-S: An extension to the PRISMA Statement for reporting literature searches in systematic reviews. Systematic Reviews, 10, 39. https://doi.org/10.1186/s13643-020-01542-z
- Shamseer, L., Moher, D., Clarke, M., Ghersi, D., Liberati, A., Petticrew, M., Shekelle, P., Stewart, L. A., & PRISMA-P Group. (2015). Preferred reporting items for systematic review and meta-analysis protocols (PRISMA-P) 2015: Elaboration and explanation. BMJ, 350, g7647. https://doi.org/10.1136/bmj.g7647
Ghi chú học thuật: Bài viết hướng dẫn báo cáo và tổ chức workflow ở mức tổng quát. Lĩnh vực, câu hỏi và loại bằng chứng có thể cần hướng dẫn chuyên biệt. Toàn bộ số liệu trong ví dụ là dữ liệu giả định.